Plezier in Assen

Herrie in Assen! Deze keer niet van racende motoren op het TT circuit, alhoewel het wel uit die hoek komt. Wat is het geval?

Het gaat goed met de kop van Drenthe. Volgens een onderzoek van de UU is dit het meest welvarende deel van Nederland. Welvaart meet je niet alleen af aan inkomen, maar ook aan de betaalbaarheid van leven, ruime huizen, veiligheid, natuur en goed werk. Met de mooie natuur van Drenthe en met de stad Groningen als krachtige economische motor vlakbij…

…ho wacht, Groningen? Maar Assen dan? Assen is toch de hoofdstad van Drenthe? Wat gaat er niet goed in Assen? Veel mensen in de kop van Drenthe richten zich voor werk, winkelen en cultuur op Groningen en niet op Assen. Veel Assenaren werken in Groningen en wonen in Assen. De gemiddelde leegstand in Nederland is 7,8% in binnensteden. In de Asser binnenstad is dit 21,9%!

De winkeloppervlakte in Assen is te groot en mist gezelligheid. Mensen shoppen tegenwoordig hun ‘commodity’ spullen online, en willen vermaak en luxe in de steden. Assen zou zich perfect kunnen ontwikkelen tot woonstad, met ruime luxe moderne betaalbare huizen, veel groen en met een compact en gezellig winkelcentrum, dat zich met haar aanbod onderscheidt van Groningen. Bijvoorbeeld met goedkoop parkeren voor de deur en specialistische winkels en leuke lunchrooms. Ik heb begrepen dat veel ondernemers bereid zijn om te investeren in zo’n transformatie. Ze staan al tijden te popelen. Maar waarom doen ze dit niet?

FOC
Al jaren hangen er plannen in de lucht om vlakbij het TT-circuit een Factory Outlet Center te bouwen. Een FOC is een mega-winkelcentrum waar mensen op koopjes jagen. Op zich is er niets mis met schaalvergroting. De marktkoopman, de slager, de bakker en de groenteboer moesten het afleggen tegen de supermarkt. Dat is marktwerking. Als een ondernemer een slimmer bedrijf bouwt dan een concurrent, sja, shit happens. De consequentie van zo’n FOC is wel dat vastgoedeigenaren en winkelexploitanten in het centrum al jaren huiverig zijn om te investeren. Zie daar de reden voor de slechte prestatie van de binnenstad van Assen. Het plezier tot ondernemen wordt ontnomen. Alleen al de mogelijke komst van een FOC zet alle investeringen op slot, en Assen wordt daar niet beter op. Zonde.

Marktwerking of marktverstoring?
Een FOC heeft niet alleen impact op de Asser winkeliers. Winkels in heel Drenthe zullen het moeilijker krijgen. Dit zijn mensen die 6 dagen per week voor hun zaak en hun personeel vechten. Volgens enkele rapporten kan het FOC honderden banen opleveren. Politici vinden dat prachtig en werken dan graag mee, bijvoorbeeld door hun grond extra goedkoop aan te bieden. (de grond voor het beoogde FOC is van de gemeente Assen). Met extra lage grondprijzen en andere incentives help je zo’n partij aan een oneerlijk concurrentievoordeel ten opzichte van je eigen ondernemers. Marktwerking is één, marktverstoring is wat anders. Wees bovendien realistisch en kritisch en neem het aantal banen dat de komst van een FOC aan de andere kant kapot maakt ook mee. Bovendien, wie help je liever? Je eigen winkeliers die hun inkomen weer in je regio besteden, of een verre investeerder?

TRZ
Ook de provincie Drenthe (die uiteindelijk over de vestiging van het FOC gaat) had vraagtekens en stuurde de gemeente Assen en het FOC terug naar de tekentafel. Assen werd de kans gegeven het plan terug te trekken: als het plan was ingediend, was het FOC sowieso niet doorgegaan. Het is de gemeente Assen ondanks verleidingspogingen en druk niet gelukt partijen rond het TT circuit mee te krijgen, met hun TRZ (Toeristisch Recreatieve Zone, wie bedenkt in godsnaam zo’n term). De helft van de betrokken partijen ging uiteindelijk, en sommigen onder bezwaar, mee in de voorwaarde dat het FOC onderdeel van hun plannen wordt. De andere helft kreeg Assen niet mee, omdat ze vrezen voor het effect op de Asser binnenstad, en vrezen voor veel banen, en het voor het succes van hun plannen niet noodzakelijk achten dat een FOC een verplicht onderdeel is.

Bestuurders vs ondernemers 
Er is een verschil tussen bestuurders en ondernemers: bestuurders zijn doorgaans imago-risicomijdend en ondernemers zijn doorgaans financieel-risicomijdend. Bestuurders en gemeenteraden hebben de neiging om zich ergens publiekelijk aan te committeren. Die trein mag dan niet meer stoppen, ongeacht de effecten. Want stoppen betekent gezichtsverlies. Daarbij schuilt altijd het risico op wensdenken, met onrealistische bezoekersaantallen, om het plan maar door te kunnen zetten. Om twee voorbeelden te noemen: het Groninger Forum (een gebouw bouwen zonder plannen maar al wel ronkende bezoekersaantallen presenteren), en het Omniversum, dat 365 keer per jaar 2x per dag uitverkocht moest zijn om de totaal onrealistische business case te kunnen onderbouwen.Oh ik wil nog een derde noemen: Sensorcity. Als we het toch over Assen hebben. Ondernemers zijn pragmatischer: als een plan niet haalbaar blijkt, trekken ze de stekker eruit. Beter ten halve gekeerd.

Rapporten
Het grotere plan van Assen is er niet gekomen, en de toekomst van het plan is onzeker: de voorwaarde van de provincie was duidelijk: zorg dat iedereen aanhaakt. Om de haalbaarheid van het huidige plan te onderbouwen wijst de gemeente Assen op een rapport van Ecorys (pdf). Dit rapport wordt ook als onderbouwing gepresenteerd in Dagblad van het Noorden in hun analyseopiniestukken. Hier vallen een paar zaken op. Ten eerste heeft Ecorys niet nagerekend of de geclaimde bezoekersaantallen en omzetten kloppen, ze nemen die voor waar aan:

Dit zijn maximale aantallen, onder voorbehouden. Het is bijvoorbeeld nog maar de vraag of de plannen voor de ijshal doorgaan: Hoogeveen heeft eenzelfde plan en lijkt verder te zijn. Ten tweede doen ze een aanname (zonder onderbouwde berekeningen, zonder data zonder formule) op de mogelijke banen die de komst van een FOC kost:

De gemeente Assen heeft deze aantallen (als ze kloppen) gemakshalve achterwege gelaten. De vrees van Drentse ondernemers is dat deze aantallen veel hoger zijn. Niemand weet het, want het effect is niet berekend. Daarnaast: wat is je definitie van een baan? De meeste FOC’s hebben vooral oproepkrachten om in de weekenden bij te springen. Ik ben geen fan van het FNV maar ik ben benieuwd wat zij ervan vinden als huidige vaste contracten bij winkels verdwijnen door oproepkrachten in een FOC.

Onderbouwing
Als je als gemeenteraad, en als Drentse staten een onderbouwde keuze wil maken, dan wil je ook rapporten die verder gaan dan dit. Laat de SER een gedegen onderzoek doen naar de effecten. Als de uitslag positief is: doen! Als de uitslag negatief is: dan heb je als overheid de taak om niet verder te gaan.

Formule 1
Drenthe zoekt naar een gave grote dagattractie. Drenthe kan wel wat extra toerisme gebruiken. De mogelijke komst van de Formule 1 naar TT Assen is gaaf. Een enorme impuls voor de hele regio. Het is tegelijkertijd doodzonde om daar met de TRZ niet serieus op in te haken. De F1 is de kans om een geweldig attractiepark te bouwen rond snelheid. Het heeft Drentse ondernemers geïnspireerd om hun ambitie te lanceren: het eerste Formule 1 attractiepark ter wereld, of nog beter: a World of Speed, voor jong en oud. Waar je (elektrisch, dus zonder herrie, zonder uitstoot) indoor en outdoor kan racen, in karts, in simulatoren, in raceauto’s, op fietsen en e-bikes.

Kansen
Een internationaal attractiepark kent ten eerste een veel groter dekkingsgebied dan een FOC (dus meer bezoekers naar Assen). Bij een attractiepark blijven veel toeristen een nachtje over: je hebt dus veel meer spinoff naar hotels en horeca in je regio. Bovendien spenderen mensen gemiddeld meer in een attractiepark dan in een FOC. Volgens het Ecorys rapport besteden bezoekers aan het FOC gemiddeld maar €32. Dat is notabene inclusief reiskosten. Een attractiepark parasiteert in tegenstelling tot een FOC niet op je bestaande retail en horeca: nee het stimuleert juist.

Misschien wordt de grootste verdienste van het FOC dat het er niet komt, maar ondernemers dwong naar zulke creatieve kansen te zoeken. Ik ben 100% voor economische versterking van onze regio, en de TTSpeedWorld plannen klinken als muziek in de oren. De Asser binnenstad voor plezierig en ruim wonen en winkelen, en een attractie van formaat die de hele regio een boost kan geven. Ontwikkel die plannen samen, reken ze goed door en dan gas erop. Plezier en economische impuls samen. Ik vind dat TopDutch.

 

Een gedachte over “Plezier in Assen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s