Gasopslag

Zondag 27 September 3:39. Een heftig toenemend diep gerommel maakt me wakker. Met 300 kilometer per uur rolt er een aardbeving voorbij. De boerderij wordt opgetild en de boel kraakt. Dan is het stil.

Een aardbeving van rond de 1.8 op de schaal van Richter. Diepte: 3 kilometer. Oorzaak: menselijk handelen in de bodem. Gas. Het is niet de eerste aardbeving hier. En het zal ook niet de laatste zijn.

Nu lijkt een 1.8 wel mee te vallen. Maar Richter ging uit van natuurlijke aardbevingen, veel dieper in de aarde. Het effect van ondiepe aardbevingen is daardoor aan de oppervlakte intenser. Dus is er meer schade aan gebouwen en infrastructuren.

Hee, maar die Stef woont toch niet in Groningen maar in Drenthe? Ja klopt. Ook hier werd en wordt gas uit de bodem gehaald. Of er weer ingestopt. Hier vlakbij is een gasveld waarvan de winning vooralsnog is stilgelegd. En de Gasopslag Norg is ook in de buurt.

Maakt het uit of de beving een gevolg was van het gasveld of van de gasopslag? Ja, want de Drentse gasopslag valt officieel onder het Groninger beleid, en het gasveld onder het Drentse beleid. Een fictief lijntje. Als het ‘onder Groningen’ valt dan ligt de bewijslast niet bij jou. Onder Drenthe wel. Mocht je schade hebben (maak sowieso rondom foto’s van je huis, binnen en buiten) dan is het ‘onder Groningen’ in de relatief lichte gevallen eenvoudig op te lossen, ‘onder Drenthe’ niet.

Er zijn tal van activiteiten in de buurt. De gaswinningslocatie Roden-2 (Lieveren) is stilgelegd. Vries-4 (Donderen) is een actieve winningslocatie en een compressor om het gas op druk te kunnen zetten. Vries-2 (Vries) is ook een actieve winningslocatie. NORG UGS (Langelo) is een indrukwekkend grote fabriek van complexe glimmende buizen en compressors waar gas op druk wordt gebracht en in een oud gasveld wordt gepompt. En er weer uit wordt gehaald.

De gasopslag Norg heeft een belangrijker rol gekregen. Een aantal jaren terug zijn er enorme pijpleidingen ondergronds toegevoegd en is de capaciteit flink uitgebouwd. Het Groninger gasveld wordt versneld afgebouwd. Daarom worden voorraden gas op andere plekken opgeslagen. De zorg is dat men daarmee het probleem verplaatst.

foto DvhN
UGS NORG – foto DvhN

De activiteit bij een gasopslag is heel anders dan bij een gasveld. Bij een gasveld wordt het gas eruit gehaald. De druk neemt langzaam af. Dit veroorzaakt bodemdaling. Ondergrondse breuklijnen storten in. Dat veroorzaakt de bevingen. Bij een gasopslag wordt gas onder grote druk in het veld gepompt, en er weer uit gehaald, dit proces herhaalt zich vaak, en jarenlang. De druk neemt dan weer toe, en dan weer af. Dit is onrustiger. Best zorgwekkend.

De gasvelden worden al decennia lang leeggezogen. Het duurde tientallen jaren voordat er aardbevingen door kwamen. Wat lange tijd werd ontkend. En toen het niet meer te ontkennen viel, werd jarenlang getraineerd. Na de klap van Huizinge in 2012 draaide minister Kamp de gaskraan zelfs nog even harder open.

De gasopslagplocaties zijn in verhouding tot de gasvelden vrij jong in gebruik. Op basis van deze studie is een aantal jaren geleden besloten om de opslag bij Norg verder uit te breiden. De aannamen daarin waren dat er vrijwel geen aardbevingen zouden ontstaan. Hoog tijd om dit tegen het licht te houden.

Afgelopen week verscheen deze brief van minister Wiebes. De gaswinning wordt afgebouwd, en de gasopslag krijgt een belangrijker rol. Zes dagen later beeft de grond ergens tussen de gasopslag en een veld dat voorlopig uit gebruik is genomen. Toeval, zeker. Maar wel een pijnlijk toeval.

Je schrikt vooral even van zo’n beving. Ik heb het huis van binnen en buiten bekeken. Op het eerste gezicht is er geen schade. Het voordeel van gebinten en veel houtwerk in plaats van metselwerk. Van een scheurtje lig je bovendien echt niet wakker.

Wat ik wel zorgwekkend vind is dat je bestuurders in het aardbevingsdossier de afgelopen jaren niet hebt kunnen betrappen op doortastendheid. Als geboren Lopster schreef ik er meermaals over: Gasellende en Gemis aan daadkracht. Ondanks de mooie praatjes zit Groningen nog diep in de ellende.

Laten we er voor zorgen dat Drenthe hier van leert. Safety first. Het is de belangrijkste kerntaak van de overheid. Ja natuurlijk is leveringszekerheid belangrijk. Er had echter al veel eerder kunnen worden ingegrepen. Dat is verzaakt en dat is kwalijk. Zoals Wiebes zei: ‘dit is overheidsfalen van on-Nederlandse proporties.’ Het is een probleem dat in Den Haag is ontstaan, daar nog steeds ligt en niet hier hoeft te worden opgelost.

Wij hebben gemeente- en provinciebesturen die eenvoudig veiligheid, schadeloosstelling en zorgeloosheid moeten eisen bij het maken en aanpassen van Haagse plannen rond activiteiten alhier. Het is waarvoor onze lokale en regionale besturen zijn aangesteld. Vooralsnog heeft men niet heel hard tegengas (pun) gegeven.

De belangrijkste vragen die zo 123 opkomen:

  • Ligt de oorzaak van het aantal toenemende bevingen bij reeds gesloten gasputten of bij de gasopslag?
  • Welke nieuwe gegevens over de gasopslag zijn beschikbaar om bestaande rapporten te toetsen en bij te stellen?
  • Als blijkt dat rapporten, waar winningsbesluiten op gebaseerd zijn, moeten worden bijgesteld, ga je dan eisen dat die besluiten meteen worden aangepast?
  • Welke middelen hebben gemeenten en provincie om productie te verminderen en desnoods locaties te sluiten?
  • Kan dit alles onafhankelijk, met voortvarendheid en met inhoudelijke kennis worden georganiseerd?

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s