EU vs VS is soms EU vs EU

Hoe gezond is het dat onze onafhankelijke mediabedrijven afhankelijker worden van Amerikaanse diensten en infrastructuren? Een blog over hoe Europa klungelt en de Amerikanen vrij spel geeft. Kunnen we het tij keren?

Van pioniersfase naar startups
De jaren ’90 waren van het pionieren met streaming. Mooie tijd. Zo rond 2002, toen breedband internet opkwam, werd videostreaming echt populair. In elk Europees land ontstonden innovatieve streaming bedrijfjes, waaronder wijzelf.

Soms zit Europa zichzelf in de weg

Europese groei
De meeste van die startups werkten voor een handvol omroepen in hun land. Wij niet. De Nederlandse omroepen waren een tikje eigenwijs en wilden streaming in eigen huis organiseren. Jammer. Het zorgde ervoor dat wij veel commerciëler moesten worden, de grens over gingen, en veel verschillende klanten vonden in heel Europa. We groeiden de eerste 5 jaar met meer dan 1800%, en stonden in de top van de snelst groeiende tech bedrijven van Europa. Ongekend.

Amerikaanse dominantie
We waren dus niet van een paar grote klanten afhankelijk. Dat was onze redding. Want van dat Europese landschap van innovatieve streaming startups is weinig meer over. Amerikaanse dienstverleners (met name CDNs en clouds) betraden de markt. Ze waren diep gefund, ze bouwden daarmee overcapaciteit en konden agressieve sales technieken zoals prijsdumping toepassen. Mag niet, gebeurde massaal. De meeste streaming bedrijven in de EU overleefden het niet als hun grootste klant zwichtte voor Amerikaanse verlokkingen.

Europa’s lagere ambitie
Nou is het niet zo somber hoor. Met ons gaat het heel goed. We groeien elk jaar door. Corona doet daar nog een flinke schep bij: fysieke zaken gaan massaal online en iedereen wil nu streamen. We innoveren ook flink door. En er zijn ook leuke nieuwe Europese startups in streaming bijgekomen. Ze doen het alleen niet met de schaal van hoe de Amerikanen het aanpakken.

Alles is Amerikaans
Veel Europese omroepen en uitgeverijen zijn gebruik gaan maken van Amerikaanse dienstverleners: clouds, CDNs en services, voor hun applicaties, sites, streaming verkeer, players, workflows en analytics.

Afhankelijke media
Dat was eigenlijk best een risico en dat is het nog veel meer geworden. Onze media zijn juist in deze tijden van desinformatie door de social bubbels (hallo Amerikaanse platformen) zo belangrijk om onafhankelijk te kunnen blijven opereren. Ze maken zichzelf volledig afhankelijk van Amerikaanse leveranciers voor hun core diensten. Ik zou mezelf nooit in zo’n positie manoeuvreren.

Geld pompen naar de VS
Los van die afhankelijkheid pompen Europese uitgeverijen en omroepen gezamenlijk elke maand miljoenen euro’s (deels publiek geld) naar de VS. Geld dat niet in de Europese markt kan worden gestoken in innovatie en groei. Zo rem je Europa dubbel af.

Persoonsgegevens pompen naar de VS
Naast geld pompt men ook persoonsgegevens naar de VS. Dat is onwettig. De Amerikaanse CLOUD Act geeft veiligheidsdiensten zonder belemmeringen toegang tot gegevens waaronder cruciale bedrijfsinformatie en persoonsgegevens: zelfs als deze gegevens op EU grondgebied worden gehost, zelfs als er een EU entiteit tussen zit. Zolang er een link met een Amerikaans moederbedrijf is, zijn deze gegevens vogelvrij.

De NPO, RTL, Talpa, vele Nederlandse omroepen en uitgeverijen, ze lekken persoonsgegevens omdat ze direct of indirect gebruik maken van Amerikaanse diensten. We schreven hier onlangs deze whitepaper over.

Concurrentiegevoelige informatie pompen naar de VS
Als onze uitgeverijen en omroepen al met een Nederlandse leverancier werken, dan zit er vaak een Amerikaans moederbedrijf achter, of wordt door de Nederlandse partij weer gebruik gemaakt van Amerikaanse clouds of CDN leveranciers. En komen alsnog bedrijfsgegevens en persoonsgegevens in Amerikaanse handen. Dit gaat bijvoorbeeld om kijkgedraggegevens. Best concurrentiegevoelige informatie, die je niet in handen van de CIA, of Facebook of Google of andere concurrenten wil stoppen. Om maar een paar voorbeelden te noemen.

Waarom zo laks?
Hoe komt het dat men zo makkelijk overgaat tot hun core diensten uit handen geven aan Amerikaanse bedrijven? En waarom wordt zo slordig omgegaan met cruciale bedrijfsgegevens? Hoe kan het dat privacy van kijkers niet op de agenda staat?

Gemak en onwetendheid
Het is een combinatie van oorzaken: gemak, kosten, vertrouwen, onwetendheid en eigen agenda’s. ‘Iedereen doet het, dus het zal wel goed zijn.’ ‘You don’t get fired for choosing AWS.’ ‘Er zijn geen Europese alternatieven’, hoor je ook vaak, maar ze hebben eigenlijk gewoon geen zin gehad om die te onderzoeken. Ze zijn vooral een beetje lui, onze CTO’s en CIO’s. Het is ook vaak ‘business first’: de focus ligt op nu geld verdienen, ‘kom niet met die moeilijke vragen aanzetten.’ Er wordt niet nagedacht over afhankelijkheden en hoe anders men in de VS denkt over hoe men de markt wil domineren en jouw eigen gegevens daarin tegen je gebruikt. Naïef.

Onzuivere tenders
Maar dat is niet alles. Er wordt ook soms onzuiver gehandeld. Niet alleen door de leveranciers. Regelmatig zien we tenders voorbij komen die voorgekookt lijken. Een 1-2-tje tussen een leverancier en opdrachtgever. Als je niet oppast word je misbruikt omdat men formeel moet tenderen. Ze hebben geen zin om van leverancier te switchen, of men heeft hun keuze allang gemaakt. Weer die luiheid. Dan ben je weken werk aan het wegzetten voor niks. Uren die je ook had kunnen gebruiken voor innovatie en groei.

Een paar voorbeelden uit het verleden:
1) de NPO die als voorwaarde stelt dat inschrijvers zelf directe peering hebben met UPC/Ziggo (wat vrijwel niemand heeft) op straffe van enorme boetes (die kleinere inschrijvers afschrikken), terwijl er ook andere routes zijn om verkeer in dit netwerk af te leveren;
2) RTV Rijnmond die zegt ‘ongeacht de uitkomst van de tender waren we nooit van plan om weg te gaan bij de huidige leverancier’;
3) De Provincie Groningen die in het kader van een aanbesteding voor TopDutch tendervoorwaarden afstemt met reclamebureau Initio, de gedeputeerde die tijdens een vergadering – waar de eigenaresse van het bureau aanwezig is -roept dat de deal hoe dan ook naar dit bureau moet, en zo de groep van initiatiefnemende ondernemers uitsluit om in te schrijven.

Het doet je wenkbrauwen op zijn minst fronsen. Laatst ook weer, in Duitsland. Een CDN tender: de eerste vereiste was dat de leverancier minstens zoveel duizenden servers op plekken in de wereld moet hebben staan. Een totaal onnodige eis voor de kleine case van deze klant. Er was maar 1 leverancier die aan deze eis kon voldoen: hun huidige. Laat maar zitten dan. Geen tijd aan besteden.

Gerommel tijdens tenders, het gebeurt helaas in heel Europa, ook in Nederland. Ook, nee, juist in de publieke sector. Meerdere van zulke cases voorbij zien komen. Waarbij ze je kennis of techniek proberen te verkrijgen, of je gebruiken omdat ze nu eenmaal even formeel moeten tenderen. Er zouden forsere straffen op moeten komen te staan.

Markt op slot
Wat je ook ziet gebeuren is dat een handvol dominante leveranciers de markt dicht wil timmeren. Ze verdelen de koek, maken het voor nieuwkomers lastig om toe te treden. Dit remt innovatie. Echte lekkere marktwerking is er dan niet. Opdrachtgevers zijn gevoelig voor de initieel beloofde lage tarieven, maar zitten vervolgens gelockt in 1 leverancier. Het is korte termijn versus lange termijn.

Te lage ambitie in Europa
Dit blog was niet bedoeld als klaagzang naar Amerikaanse partijen of Europese opdrachtgevers. De Europese startup mentaliteit is zelf ook deels debet aan de opkomst van Amerikaanse partijen. Het ontbreekt hier toch regelmatig aan ambitie, bij zowel de ondernemers, als bij de financiers.

Je ziet die lage ambitie ook bij de Nederlandse media: op het Mediapark jaarcongres mocht ik een aantal jaren terug vertellen dat Netflix medewerkers op mijn vlucht naar Amsterdam zaten. Binnenkort zouden zij met Google, Amazon en Apple oorlogje gaan voeren om de kijkersminuten op ons grondgebied. NPO, RTL en SBS zijn voor hen irrelevant, die bleven alleen maar naar elkaars marktaandeel in verhouding kijken. En dat terwijl Nederland alle ingrediënten heeft om wereldwijde formats te bedenken, te produceren, te exploiteren en te distribueren. Gemiste kans.

Financiering, goed of slecht?
Zelf heb ik nooit met financiers willen werken. Omdat ik altijd heb gevreesd dat ze het bedrijf met een korte termijn visie over de kop zouden jagen. Want ook dat heb ik om me heen zien gebeuren. Dat men een bedrijf vol met geld pompt, op een niet gefundeerde groeiambitie. Een hoge burnrate, tegenvallende resultaten, dus stekker eruit, einde bedrijf. Dat is niet in het belang van het bedrijf, de medewerkers en de klanten. Ik vond het prettiger om gecontroleerd te groeien. Eigen geld, geen inmenging.

Pijnlijk voorbeeld
Geen financier of strategische partner hebben remt wel. Want soms verzinnen we echt gave innovaties. Die de markt op zijn kop kunnen zetten. Die moet je met veel power de markt in duwen. En dat moet je niet doen met partners, dat heb ik wel geleerd. Op de harde manier. Een voorbeeld:

Disruptief
De macht van de Amerikaanse CDNs in Europa was ons een doorn in het oog. Hun prijsdumping al helemaal. We bedachten een manier om de ‘leverage’ in handen van de omroepen en uitgeverijen te leggen en die prijsdumping tegen de CDNs te gebruiken. Om ruimte voor meer Europese spelers te maken. We deden research en kwamen tot echt gave nieuwe inzichten en technieken. Disruptief.

Europese leverage
We pompten ruim een miljoen euro eigen geld in R&D in baanbrekende innovaties in dit geheime intern project. Vier jaar gezwoegd met een team. De pilots in het laatste jaar waren een groot succes: we konden de inkoopkosten met de helft omlaag brengen, we konden leveranciers tegen elkaar uitspelen en we konden ruimte maken voor nieuwkomers: Europese nieuwkomers. Onze techniek had zich bewezen. We hadden goud in handen. Maar maakten een kapitale fout:

Europese Unie van Omroepen
We gingen niet zelf de markt op, we zochten de samenwerking op. Met de EBU, de unie van Europese omroepen. Zij zouden de omroepen bundelen tot een inkoopblok, dat gebruik zou maken van onze leverage, kennis, technologie en ervaring. Uiteraard deelden we niets zonder dat er een geheimhoudsverklaring onder lag.

Ieder voor zich in plaats van samenwerken
Ook hier moest een tender komen. Voor de vorm. Want het was de EBU allang duidelijk: niemand anders dan Jet-Stream kon dit. We wonnen de tender. En toen ging het mis. De EBU begon onredelijke eisen te stellen en trok zich terug. Ze braken hun eigen tenderregels. Men ging er met de runner-up vandoor. Met onze kennis en met onze innovaties. Die ze zelfs publiceerden, alsof het hun eigen inzichten en technologie waren. Dat is niet alleen schadelijk, ik vind het ook intellectuele armoede: bedenk zelf eens iets. Of betaal er netjes voor. Ze gingen voor zichzelf, in plaats van voor een samenwerking.

Wegduiken
Naar hun motivaties kun je gissen want sindsdien zit hun deur potdicht. Teruggetrokken in Zwitserland, angstvallig elk contact vermijdend, zich verschuilend achter procedures en juristen die niet in durven te gaan op de vraag hoe ze aan die kennis zijn gekomen. De NPO duikt ook weg. Typisch weer ambtenaren en ICT: er een bende van maken en vervolgens geen rekenschap af durven leggen.

Schade bij ons
De schade bij Jet-Stream is groot: we worden door toedoen van de EBU door EBU en andere partijen beconcurreerd met onze eigen kennis en innovaties. Niet dat ze het technisch lukt. Maar commercieel hebben we er wel last van. Ze hebben geen idee wat ze aanrichten: medewerkers die jarenlang hun ziel en zaligheid in zo’n project steken, een gave toekomst zien en nu nog wakker liggen van hoe ze gebruikt zijn. Schandalig.

Europese schade
Het ergste is misschien nog wel: de EBU had de omroepen van alles beloofd, maar ze hebben het nooit echt waar kunnen maken. De techniek rammelde. Operationeel was het een zootje. De EBU kreeg hierdoor de handen niet op elkaar: Europese omroepen zwichtten wederom voor Amerikaanse verleidingen: korte termijn kortingen versus een gezamenlijke lange termijn strategie. Tot zover de Europese samenwerking. Wat een geklungel. hef die EBU maar op, scheelt weer publiek geld.

Men speelt de VS in de kaart
Ego’s. Korte termijn denken. Persoonlijke belangen. Shady deals in achterkamertjes. Niet samen kunnen werken. Nog steeds gaan er miljoenen euro’s publiek Europees geld naar de VS. Nog steeds stellen Europese onafhankelijke publieke media zich afhankelijk op van Amerikaanse bedrijven voor hun core diensten. Nog steeds lekken ze bedrijfsgevoelige informatie naar de VS. Nog steeds lekken ze jouw persoonsgegevens naar de VS.

Bestaat die strategische investeerder?
Op zo’n moment ben ik blij dat we vanaf dag 1 ons eigen geld verdienen en blijven doorgroeien. Blij dat we zo’n laffe streek kunnen overleven, want besef wel: een startup was hieraan kapot gegaan. Had de EBU ons zo durven misbruiken als er een grote partij achter ons had gestaan? Dan hadden we hen niet eens nodig gehad. We hebben de techniek op de plank en we lopen ver voorop de markt. De vraag is: wie is die strategische Europese investeerder die zin heeft in zo’n ambitieus project en het met ons tot een succes kan maken? Bestaat die wel? Bel me dan.

Stef

CEO Jet-Stream Licensing BV

Een gedachte over “EU vs VS is soms EU vs EU

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s